XX. mendeko LGTB sortzaile handiak inoiz baino modu bereziagoan kontatuak.

Ba al zenekien Tórtola Valencia, XX. mendeko lehen hiruhilekoaren dantzari ospetsuenetako bat, bere neskalaguna adoptatu behar izan zuela ondorengoa jasotzeko eta orain ama eta alaba bezala daudela lurperatuta Bartzelonako hilerri batean? Eta Luis Cernuda, '27ko belaunaldiaren handietako bat, Poemas para un cuerpo idatzi zuela Mexikoko kulturista batek inspiratuta, maitemindu baitzen? Segur aski ez zenuen jakin Francis Bacon, XX. mendeko britainiar margolari garrantzitsuenetako bat, Madrilen hil zela, Espainian bere mutil-laguna ikustera etorri zelako, edo Carmen Conde, Errege Espainiako Akademiako lehen emakumea, bere bizitzaren zati handi bat beste emakume batekin partekatu zuela.

Hau da, hain justu, saiakera argigarri honetako orrialdeetan aurkituko dituzun izenen lagin txiki bat, eta estilo azkar eta zuzenez, beren lekua ematea du helburu sexu-disidentziagatik ezkutatu behar izan zuten edo askatasunez bizitzearen ondorioak jasateko arriskua hartu zuten artista horiei. Eta Gil de Biedma, Miguel de Molina edo Mari Trini bezalako biografiek, beste batzuen artean, XX. mendeko kultura disidentearen memoria parte bat berreraikitzen lagunduko digute, baita desiraren matxinoak, ezarritako gizarte arazoekin aurrez aurre egin behar izan zutenak, beti egon direla erakusteko ere.