Ramón Martínez LGTB historiako istorioei begiratzen die berriz.

Zergatik ez dira lesbiana, gay, bisexual eta transak inoiz Historia liburuetan agertzen? Klasean behin eta berriz azaldu dizkigute egile eta pertsonaia historiko handien maitasun konplikazioak, baina heterosexualak zirenean bakarrik. Inork ez digu inoiz kontatu LGTB pertsona ehunka ere egon zirela, askotan maite eta beren burua askatasun pixka batekin adierazi ahal izan zutenak eta euren esperientzien lekukotasuna utzi zutenak. Errege Katolikoen intimitateak ezagutzen ditugu, baina Isabel Katolikoaren aitaren maitaleaz gutxi dakigu. Lope de Vegaren emakume guztien izenak ikasten ditugu, baina ez digute inoiz azaldu Federico García Lorcak bizi izan zituen maitasun guztiak. Eskubidea dugu Historia ofizialaren atzean oraindik ezkutatuta dauden istorio guztiak ezagutzeko.

2018an Ramón Martínezek Twitterren «hilo» serie bat argitaratzen hasi zen, non #MariconesDeAntaño guztien bizitza eta maitasun abenturak kontatzen zituen. Liburu honek narrazio horiek guztiak biltzen ditu eta askoz gehiago gehitzen ditu, lesbiana, gay, bisexual eta transen memoria historikoa berreskuratzeko; LGTB pertsonaia eta egileen istorioak berreskuratzeko, hauek ere Historia osatzen baitute.

«Betidanik jakin dugu gure historia han zegoela, zatituta eta ezkutatuta, baina azkenean han, berreraikitzeko zain. Eta hori da Maricones de Antaño-k ematen digun oparia: inoiz ondorengotzat hartu ez genuen memoria oparia. [...] Eskerrik asko, Ramón, gure ondarearekiko duzun dedikazio eta pasioagatik. Eskerrik asko pazientzia, dedikazio eta talentuagatik liburu hau gure apaletan jarri duzulako. Eta eskerrik asko beti, beti berreraikitzen jarraitzeko prest egoteagatik». Cristina Domenech-en (Señoras que se empotraron hace mucho-ren egilea, urtebete baino gutxiagoko 7. edizioa) aurkezpenetik.